14 dni na zwrot produktów
Spis treści:
Rzepak ozimy jest narażony na choroby grzybowe przez cały sezon wegetacyjny. Szczególnie newralgiczny okres to deszczowa jesień, która stwarza warunki przyjazne rozwojowi patogenów.
Zabiegi przy użyciu fungicydów wykonuje się profilaktycznie, przy czym ochrona powinna być wdrażana w sposób ciągły i kompleksowy. Sprawdź, które choroby rzepaku są najgroźniejsze jesienią i wiosną, jak im zapobiegać, a w razie wystąpienia - skutecznie zwalczać.
Najgroźniejsze choroby rzepaku ozimego, czyli jakie?
Największe zagrożenie dla rzepaku ozimego występuje jesienią, nie tylko ze względu na warunki sprzyjające patogenom, lecz zarazem „aktywność” najgroźniejszych chorób.
Po chorobach zgorzelowych siewek występujących u roślin znajdujących się w początkowych fazach rozwoju, a prowadzących do ich zamierania nadchodzi czas m.in. dla suchej zgnilizny kapustnych, czerni krzyżowych i mączniaka rzekomego.
Do infekcji dochodzi także wiosną: do chorób wiosennych zalicza się zgnilizna twardzikowa porażająca rzepak w czasie kwitnienia.
Główne symptomy chorób rzepaku ozimego
- Sucha zgnilizna kapustnych - na liścieniach i liściach rzepaku pojawiają się małe żółte plamki. Powiększają się tworząc jasnobrązowe/beżowe nekrozy z czarnymi, punktowymi piknidiami. Wokół nekroz pozostaje żółta obwódka. Silnie porażone zamierają. Wiosną dochodzi do brunatnienia podstawy pędu, co prowadzi do wylegania i łamania.
- Czerń krzyżowych - objawy to brunatne lub czarne plamy na liścieniach i liściach jesienią, a wiosną na łuszczynach rzepaku. Wokół plam, które układają się w koncentryczne strefy, występuje żółta obwódka. Najgroźniejsze jest porażenie nasion, które zawierają trujące mykotoksyny. Choroba grzybowa powoduje zmniejszenie liczby wykształcanych nasion oraz wyleganie pędów.
- Mączniak rzekomy rzepaku - choroba wywoływana jest przez organizm grzybopodobny. Patogen głównie poraża liście, skutkiem są nieregularne, jasne plamy na wierzchniej stronie oraz delikatny szarobiały nalot od spodu. Przy silnej infekcji dochodzi do zamierania liści i zahamowania wzrostu rzepaku ozimego.
- Zgnilizna twardzikowa - to choroba grzybowa porażająca rzepak w okresie kwitnienia, sporadycznie pojawia się we wcześniejszej fazie rozwoju. Powoduje wysokie straty w plonie. Poraża głównie łodygi, u których najpierw występują szare plamy, z czasem porastające białym nalotem. Następnie dochodzi do gnicia, zamierania i wylegania łodyg.
Szkody na plantacji rzepaku powoduje wiele innych chorób, w tym szara pleśń oraz mączniak prawdziwy. Nie wolno ich bagatelizować.
Choroby rzepaku ozimego - jak im zapobiegać?
Oczywistą sprawą jest, że lepiej zapobiegać chorobom niż leczyć, czyli zwalczać. Dlatego ważna jest profilaktyka. W uprawie rzepaku ozimego wykonuje się szereg działań, których celem jest ograniczenie występowania chorób inwazyjnych.
Jak zapobiegać chorobom rzepaku ozimego?
- Płodozmian - to najważniejszy aspekt uprawy. Rzepaku nie powinno się uprawiać na danym polu częściej niż raz na 4-5 lat. Dotyczy to także innych roślin z rodziny kapustnych - od warzyw po gorczycę.
- Niszczenie resztek pożniwnych - to potencjalne źródła rozprzestrzeniania się patogenów. Należy je przyorać.
- Zaprawianie nasion rzepaku przed siewem - ogranicza ryzyko porażenia w początkowych stadiach rozwoju, np. przez choroby powodujące zgorzele siewek.
- Wybór odmian rzepaku o wysokiej odporności na choroby, np. te, które stwarzały problem w ostatnich latach.
- Dbanie o odpowiednie normy wysiewu i izolacja przestrzenna od innych upraw roślin kapustowatych.
- Stosowanie środków ochrony roślin zawierających różne substancje aktywnie czynne - nie używa się cały czas tych samych pestycydów, np. przez wiele lat, gdyż organizmy szkodliwe, w tym patogeny, mogą nabrać odporność.
Skuteczne zwalczanie chorób rzepaku ozimego jesienią i zimą
Środki ochrony roślin w uprawie rzepaku stosuje się prewencyjnie i interwencyjnie. Zwalczają konkretne choroby lub grupy chorób, w zależności od składu, czyli jednej bądź kilku substancji aktywnie czynnych.
Warto wybierać najskuteczniejsze środki na choroby rzepaku ozimego:
- Colverado 240 EC (protiokonazol, tebukonazol) - jesienią stosuje się 0,75 l/ha w fazie BBCH 14-18 przeciw suchej zgniliźnie kapustnych i czerni krzyżowych. Wiosną zabieg ochronny wykonuje się w fazie BBCH 30-57 przeciw czerni krzyżowych i szarej pleśni. Optymalna dawka to 1 l/ha. Colverado 240 EC jesienią poprawia zimotrwałość, a wiosną ogranicza wyleganie rzepaku ozimego.
- Pictor Revy (mefentriflukonazol, boskalid) - zabieg wykonuje się od fazy pierwszych pąków kwiatowych do końca kwitnienia (BBCH 55-69) w dawce 1 l/ha. Głównie przeciw zgniliźnie twardzikowej, oprócz tego zwalcza czerń krzyżowych i mączniaka prawdziwego. Sprawdza się w warunkach niskich temperatur!
- Dovvo 375SC (difenokonazol, paklobutrazol) - stosuje się wiosną w dawce 0,35 l/ha w fazie wzrostu pędu głównego do fazy widocznych pojedynczych pąków kwiatowych na głównym kwiatostanie (BBCH 31-55). To regulator wzrostu zapobiegający wyleganiu. Ogranicza skutki porażenia m.in. przez czerń krzyżowych.
- Amistar 250 EC (azoksystrobina) - stosuje się zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów chorób, w fazie kwitnienia rzepaku (BBCH 60-69) przeciw wielu chorobom grzybowym, a także przeciw mączniakowi rzekomemu. Zalecana dawka to 0,8 l/ha.
FAQ: Ochrona rzepaku ozimego przed chorobami grzybowymi jesiennymi i wiosennymi
Dlaczego czerń krzyżowych na łuszczynach jest uważana za najgroźniejsze stadium tej choroby?
Porażenie łuszczyn przez czerń krzyżowych powoduje ich przedwczesne zasychanie, pękanie i osypywanie się nasion, co generuje bezpośrednie straty plonu. Co więcej, grzyb infekuje bezpośrednio nasiona, skażając je trującymi mykotoksynami.
Jak uniknąć powstawania odporności patogenów na fungicydy w uprawie rzepaku?
Należy stosować rotację ŚOR należących do różnych grup chemicznych, np. triazole i strobiluryny. Warto korzystać z fungicydów, które zawierają więcej niż jedną substancję aktywnie czynną.
Dlaczego standardowe fungicydy na suchą zgniliznę nie działają na mączniaka rzekomego w rzepaku?
Sprawca mączniaka rzekomego nie jest grzybem właściwym, lecz organizmem grzybopodobnym z grupy lęgowców. Powszechnie stosowane substancje, np. triazole, nie dają oczekiwanych rezultatów. Na tę grupę organizmów dobrze działa azoksystrobina, np. Amistar 250 EC.