Zgnilizna twardzikowa - objawy i zwalczanie

Spis treści:

Jakie są objawy zgnilizny twardzikowej w rzepaku?

Objawy zgnilizny twardzikowej są szczególnie widoczne na łodygach roślin. Objawiają się pojawieniem na łodygach jasno szarych plam lub białej grzybni. Są również zauważalne na liściach, gdzie często w ich kącikach przyklejają się płatki rzepaku lub pyłek, który jest pożywką dla grzybów. Finalnie po wystąpieniu zgnilizny twardzikowej łodyga więdnie i gnije co powoduje wyleganie roślin, a w najgorszym przypadku zamarcie całej rośliny. Objawy uwidaczniają się głównie po okresie kwitnienia, a najgroźniejszą fazą jest moment kształtowania łuszczyn.

Jakie są przyczyny rozwoju zgnilizny twardzikowej?

Do porażenia rzepaku ozimego przez zgniliznę twardzikową przyczynia się głównie duże nagromadzenie przetrwalników znajdujących się w glebie, a także tych przenoszonych przez wiatr.

Kiedy może się pojawić zgnilizna twardzikowa?

Przetrwalniki zgnilizny twardzikowej mogą przetrwać w glebie przez okres 10 lat co sprawia, że choroba ta może z łatwością pojawiać się na plantacjach rzepaku nawet, gdy zachowywana jest kilkuletnia przerwa w płodozmianie. Ponadto efekt wystąpienia tej choroby potęguje gęsty łan, duża wilgotność gleby i powietrza, opady deszczu w okresie kwitnienia rzepaku oraz temperatura powietrza w granicy 20-25 stopni Celsjusza.

Jak zapobiegać zgniliźnie twardzikowej?

Najważniejszym sposobem ograniczenia presji ze strony zgnilizny twardzikowej jest stosowanie płodozmianu, w którym rzepak na tym samym polu występuje nie częściej niż 4-5 lat.

Drugim w kolejności czynnikiem ograniczającym występowanie jest stosowanie zabiegów fungicydowych, które działają w sposób zapobiegawczy.

Ponadto bardzo dobrze do ograniczania presji ze strony zgnilizny twardzikowej przyczynia się wybór odmian o podwyższonej odporności, siew w optymalnym terminie, który gwarantuje prawidłowy rozwój roślin czy przyspieszenie mineralizacji resztek pożniwnych, które ma sprawić zmniejszenie ilości zarodników znajdujących się w glebie.

Jak zwalczać zgniliznę twardzikową w rzepaku?

W przypadku zgnilizny twardzikowej najlepszym rozwiązaniem jest działanie polegające na zapobieganiu wystąpieniu tej choroby. W momencie porażenia plantacji rolnikowi pozostaje tylko użycie środków ochrony roślin. Na rynku są dostępne fungicydy o działaniu zapobiegawczym, leczniczym oraz wyniszczającym.

Pierwszy zabieg zapobiegawczy powinien być już wykonany w momencie wydłużania pędu głównego. Pozwala to na zmniejszenie presji patogenów w kluczowych momentach, w których zagrożenie jest największe. Szczególną uwagę należy jednak zwrócić na ochronę fungicydową w okresie przed kwitnieniowym, w którym możemy działać jeszcze zapobiegawczo oraz leczniczo. Jeszcze ważniejszy jest czas w okresie pełni i końca kwitnienia roślin, gdzie działanie fungicydów jest głównie lecznicze i wyniszczające, a w mniejszej stopniu także zapobiegawcze.

Najpopularniejszym sposobem ochrony rzepaku przed zgnilizną twardzikową jest wykonanie dwóch zabiegów ochronnych T2 i T3.

Polecane Środki ochrony roślin:

Do ochrony plantacji rzepaku ozimego przed zgnilizną twardzikową jest dostępne kilka substancji czynnych. Należą do nich:

• azoksystrobina,
• protiokonazol,
• tebukonazol,
• fluopyram,
• mefentriflukonazol,
• boskalid.

Substancje te można znaleźć w rozwiązaniach takich jak:

• Propulse 250SE (fluopyram, protiokonazol) - zalecany do stosowania w zabiegu T2 lub T3.
• Pictor Revy (mefentriflukonazol, boskalid) - stosowany głównie w zabiegu T3
• Jacobo pak (boskalid, difenokonazol) - polecany na zabieg T2 lub wczesny zabieg T3.

Agrotechniczne działania zapobiegawcze

Zgniliźnie twardzikowej można także zapobiegać stosując odpowiednie zalecenia agrotechniczne.

Termin siewu

Bardzo istotny czynnik w zapobieganiu chorobom grzybowym. Wykonanie siewu w bardzo dobrych warunkach pogodowych i polowych i w terminie optymalnym pozwala zazwyczaj roślinom rozwijać się prawidłowo. Siew w złych warunkach lub w terminie przyspieszonym czy opóźnionym wpływa na problemy z wegetacją roślin co przekłada się na osłabienie roślin i zainfekowanie przez patogen.

Norma wysiewu

W przypadku siewu bardzo ważną zmienną jest zalecana norma wysiewu. Nie zaleca się wysiewać rzepaku zbyt gęsto co ogranicza w późniejszym etapie przewiewność łanu i zwiększa możliwość porażenia przez zgniliznę twardzikową.

Dobrostan gleby

W przypadku zgnilizny twardzikowej bardzo ważny jest także rozkład resztek pożniwnych. Szybkie tempo rozkładu resztek pożniwnych wpływa na mniejszą ilość znajdujących się w glebie przetrwalników chorobotwórczych. Niestety do szybkiego rozkładu potrzebna jest prawidłowa kondycja gleby, która powinna mieć uregulowane pH, stosunki wodno powietrzne oraz możliwie jak najwyższą zawartość materii organicznej.

Jakie uprawy atakuje zgnilizna twardzikowa?

Zgnilizna twardzikowa nie występuje tylko w uprawie rzepaku ozimego, z którą jest głównie kojarzona. Stanowi poważne zagrożenie także dla innych gatunków z rodziny kapustowatych (kapusta, kalafior, brokuł), ale także dla soi, słonecznika.