Samosiewy zbóż w rzepaku – jak i kiedy je zwalczać?

Spis treści:

Samosiewy zbóż w rzepaku to częsty problem na plantacjach rzepaku ozimego. Wynika to głównie z umiejscowienia w płodozmianie rzepaku po roślinach zbożowych. Obecność samosiewów wynika głównie z niepełnego wymłócenia ziarna z kłosów lub z ich osypania.

Pozostawienie samosiewów zbóż na polu prowadzi do wielu negatywnych konsekwencji, takich jak konkurencja z rzepakiem o miejsce i składniki pokarmowe czy zanieczyszczenie rzepaku podczas zbioru.

Skuteczne zwalczanie samosiewów zbóż w rzepaku powinno być przeprowadzone odpowiednio wcześnie. Do dyspozycji rolników pozostają przede wszystkim graminicydy w rzepaku, czyli herbicydy przeznaczone do zwalczania chwastów jednoliściennych. Dobór preparatu i termin zabiegu należy zawsze uzależnić od gatunku zbóż, fazy rozwojowej chwastów oraz aktualnej etykiety środka.

Dlaczego należy zwalczać samosiewy zbóż w uprawie rzepaku?

Samosiewy pszenicy, jęczmienia, pszenżyta czy żyta w sprzyjających warunkach mogą pojawić się na plantacji rzepaku tuż po jego siewie i od razu zacząć konkurować z wchodzącą rośliną uprawną. Najgroźniejsze są na polach po zbiorze jęczmienia ozimego lub żyta, gdzie najszybciej się rozwijają.

Rolnik musi zdać sobie sprawę, że najpoważniejszym problemem jest konkurencja o wodę, składniki pokarmowe i światło. Ma to szczególne znaczenie jesienią, kiedy rzepak powinien zbudować silną rozetę i odpowiednio przygotować się do zimowania.

Duża liczba samosiewów może również utrudniać prawidłowy rozwój rzepaku. Pozostawienie ich bez kontroli sprawia, że wraz ze wzrostem roślin zbożowych coraz trudniej skutecznie przeprowadzić zabieg. Dlatego oprysk na samosiewy zbóż w rzepaku warto zaplanować na wczesnym etapie rozwoju chwastów.

W praktyce nie należy czekać, aż samosiewy zaczną dominować nad rzepakiem. Młode rośliny zbóż są zazwyczaj łatwiejsze do zwalczenia, a zabieg wykonany w odpowiednich warunkach pozwala ograniczyć konkurencję już na początku wegetacji.

Kiedy wykonać oprysk na samosiewy zbóż w rzepaku?

Termin zabiegu powinien być przede wszystkim dostosowany do fazy rozwojowej samosiewów, a nie wyłącznie do kalendarza. Młode rośliny zbóż są na ogół bardziej podatne na działanie graminicydów. Zbyt późny zabieg może natomiast oznaczać konieczność zastosowania wyższej dawki lub wiązać się z mniejszą skutecznością i wykonywaniem poprawek.

W przypadku bardzo dużej presji ze strony samosiewów rekomendowane jest stosowanie dawek dzielonych preparatów. Pierwszy zabieg należy wykonać w fazie 2 liści rzepaku, a kolejny w odstępie jednego czy dwóch tygodni.

W przypadku ograniczonych wschodów samosiewów można poczekać z zabiegiem do 4-5 liści. Należy mieć jednak na uwadze, że nadmierne opóźnianie tego zabiegu może skutkować zmniejszeniem skuteczności ze względu na postępujący rozwój rozety rzepaku i trudniejszy dostęp preparatu do samosiewów, które znajdują się pomiędzy liśćmi rzepaku.

W przypadku niektórych zarejestrowanych preparatów zabieg w rzepaku ozimym można wykonywać zarówno jesienią, jak i wiosną.

Przed wykonaniem zabiegu należy zwrócić uwagę na:

• fazę rozwojową samosiewów zbóż,
• gatunek zwalczanego zboża,
• fazę rozwojową rzepaku,
• temperaturę i warunki pogodowe,
• kondycję roślin,
• zapisy aktualnej etykiety stosowanego preparatu.

Nie warto wykonywać zabiegu na rośliny osłabione suszą, przymrozkiem czy innymi czynnikami stresowymi. Równie ważne jest przestrzeganie warunków stosowania określonych przez producenta środka.

Czym zwalczać samosiewy zbóż w rzepaku ozimym?

Podstawową grupą preparatów wykorzystywanych do zwalczania samosiewów zbóż w rzepaku są graminicydy. Są to herbicydy ukierunkowane na chwasty jednoliścienne, dzięki czemu można ograniczyć konkurencję ze strony samosiewów zbóż bez zwalczania samego rzepaku.

Wybierając środek na samosiewy zbóż w rzepaku, trzeba jednak sprawdzić, czy konkretny preparat jest zarejestrowany do zastosowania w danej uprawie oraz czy jego etykieta obejmuje zwalczanie samosiewów zbóż. Nie każdy herbicyd przeznaczony do zwalczania chwastów jednoliściennych może być stosowany w rzepaku.

W aktualnym rejestrze środków ochrony roślin znajdują się m.in. preparaty zawierające takie substancje czynne jak chizalofop-P etylu, propachizafop czy fluazyfop-P butylu, dla których przewidziano zastosowanie w rzepaku przeciwko samosiewom zbóż. Ten sam składnik może występować w różnych preparatach, których etykiety, dawki, terminy stosowania czy zakres zwalczanych chwastów mogą się różnić.

Jakie substancje do zwalczania chwastów w rzepaku?

W ochronie rzepaku przed chwastami jednoliściennymi wykorzystywane są przede wszystkim substancje czynne należące do grupy graminicydów. Wśród nich można znaleźć m.in.:

• chizalofop-P etylu - stosowany do zwalczania samosiewów zbóż oraz innych chwastów jednoliściennych. Jego działanie widać już po 7 dniach, a pełny efekt działania można zaobserwować po 2-3 tygodniach. Zaleca się go stosować od wykształcenia pierwszej pary liści do początku fazy rozwoju pąków kwiatowych. Polecamy: Labrador Extra 50 EC.
• propachizafop - pierwsze objawy żółknięcia samosiewów widać już po 3-4 dniach od zastosowania. Dawkowanie na samosiewy najpopularniejszych produktów zawierających 100 g substancji czynnej wynosi 0,5-0,7 l/ha. Tę substancję można stosować od momentu wytworzenia pierwszej pary liści rzepaku do wydłużania się pędu głównego wiosną. Polecamy: Agil 100 EC.
• fluazyfop-P butylu - zamieranie chwastów widoczne jest po upływie 2-3 tygodni od zastosowania. Na samosiewy zbóż wystarczy zastosować 100-120 g substancji czynnej, czyli 0,6-0,8 l/ha. Produkty, które zawierają tę substancję czynną, można stosować w uprawie rzepaku od momentu wytworzenia pierwszej pary liści. Polecamy: Fusilade Forte 150 EC.

Dobór substancji powinien zależeć od sytuacji na konkretnej plantacji. Znaczenie ma przede wszystkim gatunek samosiewów, ich faza rozwojowa oraz warunki panujące podczas zabiegu.

Warto również pamiętać o rotacji mechanizmów działania herbicydów. Wielokrotne stosowanie preparatów o tym samym mechanizmie działania zwiększa ryzyko selekcji biotypów odpornych. Dlatego strategia ochrony powinna uwzględniać nie tylko doraźną skuteczność, ale również ograniczanie ryzyka odporności chwastów.

Skuteczne zwalczanie samosiewów - o czym pamiętać?

Zwalczanie samosiewów zbóż w rzepaku nie musi być trudne, jeśli zabieg zostanie odpowiednio zaplanowany. Najważniejsze jest regularne monitorowanie plantacji i reagowanie, gdy pojawią się młode rośliny zbóż.

Przed wykonaniem oprysku należy:

1. rozpoznać gatunek samosiewów,
2. ocenić ich liczebność i fazę rozwojową,
3. sprawdzić fazę rozwojową rzepaku,
4. wybrać preparat dopuszczony do stosowania w rzepaku,
5. zapoznać się z aktualną etykietą środka,
6. wykonać zabieg w warunkach sprzyjających jego skuteczności.