Adiuwanty w rolnictwie - czym są i dlaczego skutecznie wspierają środki ochrony roślin✔️ Blog superplony.pl

Adiuwanty w rolnictwie - czym są i dlaczego skutecznie wspierają środki ochrony roślin

Czym są adiuwanty?

Adiuwanty to specjalistyczne wspomagacze do środków ochrony roślin, które służą do poprawy skuteczności działania substancji aktywnych. W przeciwieństwie do samych pestycydów, nie mają one właściwości biobójczych, lecz wspomagają ich działanie fizycznie, chemicznie lub biologicznie. Ich głównym zadaniem jest poprawa przyczepności cieczy roboczej do powierzchni roślin, zwiększenie jej przenikania przez kutikulę liścia, stabilizacja w środowisku lub ochrona przed zmywaniem przez deszcz. Mogą obniżyć ilości stosowanych środków ochrony roślin w rolnictwie.

Rola adiuwantów w ochronie roślin

W praktyce rolniczej adiuwanty są nieocenione – zwiększają skuteczność zabiegów ochronnych, zwłaszcza w trudnych warunkach atmosferycznych, takich jak susza czy wysoka wilgotność. Zmniejszają napięcie powierzchniowe, poprawiają równomierne rozprowadzenie po roślinie cieczy i wnikanie substancji czynnych. Dzięki nim, substancje aktywne trafiają dokładnie tam, gdzie są potrzebne, i utrzymują się dłużej, zapewniając lepszą kontrolę nad chwastami, szkodnikami i chorobami.

Adiuwant vs środek ochrony roślin

Warto podkreślić różnicę – środek ochrony roślin (np. herbicyd, fungicyd, insektycyd) zawiera substancję aktywną zwalczającą szkodniki. Adiuwant natomiast nie działa bezpośrednio na szkodniki, lecz wspomaga działanie środka ochrony, poprawiając jego efektywność i stabilność działania. Adiuwanty pozwalają usprawnić proces dostarczania substancji aktywnej do miejsca działania. Dzięki dodatkowi adiuwantu substancje aktywne są szybciej i skuteczniej wchłaniane przez rośliny.

Dlaczego stosowanie adiuwantów zyskuje na znaczeniu?

Odpowiedź na rosnącą odporność patogenów

Coraz częstsze przypadki odporności chwastów i szkodników na środki chemiczne oraz coraz trudniejsze warunki podczas zwalczania powodują konieczność stosowania bardziej skutecznych strategii ochrony. Adiuwanty pozwalają na lepsze wykorzystanie istniejących substancji aktywnych w zwalczaniu patogenów bez konieczności zwiększania ich dawek.

Ekonomia i efektywność

Stosowanie adiuwantów może przynieść realne oszczędności – rolnicy zużywają mniej środka ochrony roślin, a jednocześnie osiągają lepsze wyniki. To idealne rozwiązanie dla dużych gospodarstw i upraw wymagających wielu zabiegów.

Ochrona środowiska

Mniejsze zużycie chemii to mniejsze obciążenie dla gleby, wód gruntowych i organizmów pożytecznych. Dzięki adiuwantom można uzyskać ten efekt bez kompromisów w skuteczności działania.

Rodzaje adiuwantów

Adiuwanty do środków ochrony roślin (surfaktanty)

Najczęściej stosowane z herbicydami kontaktowymi, fungicydami i insektycydami. Ułatwiają rozprzestrzenianie cieczy roboczej po liściu, poprawiają jej przyczepność oraz zwiększają przenikanie do wnętrza rośliny.

Przykładowe funkcje:

Redukcja napięcia powierzchniowego cieczy
Poprawa zwilżalności liści
Lepsze rozprowadzenie i przyczepność

Adiuwanty olejowe - adiuwanty do herbicydów

Są to preparaty na bazie olejów np. oleju rzepakowego, które mają właściwości zwiększające przyleganie cieczy do chwastów. Warto ich używać w celu zwiększenia pokrycia powierzchni liści np. w chwastach trudnych do zwalczenia lub takich, które pokrywają się warstwą wosku, która powoduje spływanie substancji czynnych z liści chwastów.

Adiuwanty doglebowe - adiuwant do herbicydów

Używane głównie z herbicydami działającymi przez glebę. Ich zadaniem jest utrwalenie środka w strefie korzeniowej chwastów i ograniczenie jego przemieszczania się w głąb profilu glebowego. Dodatkowo adiuwanty doglebowe mają za zadanie poprawić właściwości kropli dochodzącej do powierzchni gleby.

Zastosowanie:

Zmniejszenie wymywania preparatu w głąb gleby
Zwiększenie retencji w strefie aktywnej korzeni

Adiuwanty do fungicydów i insektycydów

Specjalne formulacje, które poprawiają przyleganie preparatu do liścia i umożliwiają jego lepsze wnikanie przez woskową warstwę rośliny.

Korzyści:

Lepsza ochrona przed deszczem
Skuteczniejsze pokrycie powierzchni rośliny

Adiuwanty silikonowe

Są to adiuwanty do insektycydów, fungicydów, herbicydów i regulatorów wzrostu, w których ważne jest dokładne pokrycie powierzchni liści i zapobieganie zmywaniu cieczy z liści spowodowane opadami deszczu lub deszczowaniem plantacji.

Adiuwanty mineralne

Adiuwanty mineralne są to najczęściej nawozy, które stosuje się w zabiegach z środkami ochrony roślin w celu poprawienia właściwości cieczy oraz skuteczności zabiegów ochrony roślin w szczególności działania herbicydów. Najpopularniejszymi adiuwantami mineralnymi są:

RSM (nawóz saletrzano- mocznikowy) - stosowany w zabiegach doglebowych, w których poprawia kąt przylegania i wielkość kropli oraz wiązanie herbicydu z glebą
siarczan amonu - należy dodawać go do herbicydów wrażliwych na zbyt dużą twardość wody (np. Glifosat)

Kondycjonery wody (adiuwanty korekcyjne)

Poprawiają jakość wody używanej do oprysku. Usuwają jony wapnia i magnezu, regulują pH oraz chronią substancje aktywne przed rozkładem.

Funkcje:

Zmiękczanie twardej wody
Optymalizacja pH roztworu cieczy roboczej

Jakie są główne korzyści ze stosowania adiuwantów w rolnictwie?

Zwiększona skuteczność oprysków – nawet przy niesprzyjających warunkach.
Lepsze rozprowadzenie środka na powierzchni rośliny – szczególnie ważne w uprawach i chwastach o liściach pokrywających się woskiem.
Mniejsze dawki chemii – mniejsza ilość wprowadzanych do środowiska pestycydów i oszczędność pieniędzy.
Większa trwałość działania środka ochrony – dłuższy czas ochrony oraz odporność na zmywanie przez deszcz

Jak poprawnie stosować adiuwanty?

Kiedy stosować adiuwanty?

Gdy środki ochrony roślin są mniej skuteczne ze względu na suszę, deszcz lub inne czynniki pogodowe.
W przypadku twardej wody lub potrzeby zwiększenia zwilżalności liści.
Z herbicydami kontaktowymi, fungicydami i insektycydami, które mają ograniczoną retencję.

Zasady przygotowywania mieszaniny zbiornikowej

Kolejność dodawania składników:

Woda do 50 - 70% objętości opryskiwacza
Kondycjoner wody (jeśli jest wymagany)
Nawozy dolistne mineralne i mikroelementowe
Środek ochrony roślin (np. herbicyd, fungicyd)
Adiuwant – zawsze na końcu!
Uzupełnienie wodą do pełnej objętości

Pamiętaj, aby dokładnie wymieszać każdy składnik przed dodaniem kolejnego. Niektóre adiuwanty mogą być niekompatybilne z wybranymi formulacjami środków, dlatego zawsze warto sprawdzić zalecenia producenta na opakowaniu środków.

Czego unikać przy stosowaniu adiuwantów?

Przekraczania zalecanych dawek – może prowadzić do uszkodzeń roślin.
Stosowania niezgodnych mieszanin – ryzyko wytrącenia się osadu.
Używania bez konsultacji z etykietą środka ochrony – niektóre preparaty są już wzbogacone o adiuwant i dodatek kolejnego nie jest wskazany.

Adiuwanty, a ekologia i środowisko

Stosowanie adiuwantów nie tylko zwiększa efektywność zabiegów chemicznych, ale także wspiera zrównoważone rolnictwo. W dobie rosnących wymagań dotyczących ochrony środowiska, adiuwanty są narzędziem, które pozwala ograniczyć negatywny wpływ środków ochrony roślin na przyrodę.

Korzyści ekologiczne:

Mniejsze zużycie pestycydów – skuteczniejsze zabiegi oznaczają możliwość redukcji ilości środków chemicznych.
Redukcja skażeń wód i gleby – adiuwanty stabilizują substancje aktywne, zapobiegając ich spływaniu i wypłukiwaniu.
Ochrona organizmów pożytecznych – większa precyzja działania środków ogranicza przypadkowe szkody wśród pszczół i innych zapylaczy.

Jak dobrać odpowiedni adiuwant do rodzaju zabiegu?

Dobór odpowiedniego adiuwantu powinien opierać się na kilku kluczowych czynnikach:

Rodzaj środka ochrony roślin – nie każdy adiuwant współpracuje z każdą substancją aktywną.
Rodzaj uprawy – niektóre rośliny są wrażliwsze na adiuwanty (np. truskawki, ogórki).
Warunki atmosferyczne – wysoka temperatura lub susza mogą wpłynąć na skuteczność mieszaniny.
Rodzaj wody – twardość i pH mają wpływ na efektywność działania środków.

W razie wątpliwości warto skorzystać z pomocy doradcy agronomicznego lub zasięgnąć informacji na etykiecie produktu.

Nowoczesne adiuwanty – trendy i innowacje

Wraz z rozwojem technologii rolniczych, adiuwanty również ulegają zmianom. Na rynku pojawiają się nowoczesne rozwiązania, które zwiększają efektywność zabiegów, minimalizując ich wpływ na środowisko.

Nowe kierunki rozwoju:

Adiuwanty biologiczne – oparte na naturalnych składnikach, przyjazne dla środowiska.
Nanotechnologia – cząsteczki adiuwantów umożliwiają lepsze przenikanie przez kutikulę.
Formulacje niskozapachowe i bezzapachowe – poprawiają komfort pracy operatorów.

Jakie adiuwanty na chwasty?

Oligo Pro/ Amigo – jest to adiuwant na bazie oleju rzepakowego obniżający napięcie powierzchniowe cieczy użytkowej oraz poprawiający pokrycie opryskiwanej powierzchni co poprawia skuteczność działania środka. Jest zalecany do stosowania z herbicydami. Dawkowanie wynosi 1-1,5l/ha.

Styk - uniwersalny adiuwant przeznaczony do stosowania z herbicydami, fungicydami i insektycydami oraz nawozami dolistnymi. Jego działanie zwiększa aktywność preparatów działających systemicznie i kontaktowo, zmniejsza zmywanie środków ochrony roślin przez opady deszczu oraz rosę, zapobiega znoszeniu cieczy roboczej, obniża kąt przylegania cieczy roboczej, umożliwia obniżenie dawki cieczy opryskowej. Dawkowanie wynosi 100 ml/100 l wody.

Atpolan Bio Premium – jest to adiuwant przeznaczony do stosowania ze wszystkimi herbicydami działającymi nalistnie zwłaszcza z grupy sulfonylomoczników i graminicydów oraz środków stosowanych typowo w uprawie warzyw, buraków cukrowych czy kukurydzy. Zastosowanie tego adiuwantu powoduje wzrost skuteczności zabiegu o 50% lub możliwość zmniejszenia ilości herbicydu o około 30%. Zabezpiecza również ciecz przed zmyciem z roślin przez deszcz oraz opryskiwacze przed wytworzeniem trudnych do usunięcia osadów. Posiada w swoim składzie antydryft, który zapobiega znoszeniu cieczy oraz ogranicza wyparowanie cieczy z liści. Dawkowanie wynosi 1-1,5l/ha.

Atpolan Soil Max – wieloskładnikowy i wielofunkcyjny adiuwant stosowany do herbicydów doglebowych. Podnosi wzrost skuteczności zabiegu o około 50%. Posiada w swoim składzie antydryft, który zapobiega dużemu rozpyleniu cieczy roboczej i jej znoszeniu. Atpolan Soil Max zapewnia równomierne pokrycie opryskiwanej powierzchni gleby w formie mikrofirmu. Ponadto wiąże zastosowane substancje czynne w wierzchnich warstwach gleby. Dawkowanie wynosi 1-1,5l/ha.

Gleber – adiuwant przeznaczony do stosowania z herbicydami doglebowymi. Zapobiega znoszeniu cieczy w trakcie wykonywania zabiegu. Obniża napięcie powierzchniowe cieczy opryskowej i kąt przylegania do gleby oraz chwastów. Ponadto zwiększa koncentrację herbicydu w wierzchniej warstwie gleby co zapobiega wymywaniu oraz poprawia skuteczność zabiegu. Zalecane dawkowanie wynosi 0,5l/ha.

Remix – adiuwant do stosowania z herbicydami doglebowymi. Poprawia przyleganie substancji czynnych do wierzchniej warstwy gleby co poprawia działanie środków oraz zapobiega powstaniu fitotoksyczności roślin. Ponadto poprawia równomierne pokrycie powierzchni gleby oraz czas działania. Dawkowanie wynosi 0,2-0,4l/ha.

Jaki adiuwant do fungicydów i insektycydów?

Styk – ze względu na jego uniwersalność może być także używany w zabiegach fungicydowych i insektycydowych.

Fungido – adiuwant przeznaczony typowo do zabiegów fungicydowych. Jego zadaniem jest obniżenie napięcia powierzchniowego cieczy i kąta przylegania do liści oraz zapobieganie znoszeniu cieczy. Ponadto zwiększa przyswajalność fungicydów i ogranicza zmywanie przez deszcz i rosę. Bardzo dobrze spełnia swoje zadanie, gdy jest stosowany na roślinach o dużej i rozbudowanej masie. Zalecana dawka wynosi 0,2-0,4l/ha.

Flipper - adiuwant silikonowy przeznaczony do stosowania z fungicydami, insektycydami, regulatorami wzrostu oraz nawozami dolistnymi. Jego zastosowanie powoduje szybkie zwilżenie, penetrację i pokrycie roślin. Redukuje on napięcie powierzchniowe cieczy . Umożliwia także dotarcie cieczy w trudno dostępne miejsca np. od spodniej strony liścia. Zalecane dawkowanie to 50-200 ml/ha w uprawach rolniczych oraz 150-200 ml/ha wuprawach sadowniczych.

Prolonger - jest to produkt, który poprawia skuteczność środków ochrony roślin oraz nawozów poprzez zwiększenie kontaktu cieczy roboczej z powierzchnią liści i ich wolniejszemu uwalnianiu do tkanek roślin. Ogranicza straty substancji aktywnych oraz zapobiega zmywaniu cieczy roboczej przez deszcz lub deszczowanie. Prolonger wytwarza elastyczną biodegradowalną błonę ochronną, która rośnie wraz ze wzrostem roślin. Dawkowanie wynosi od 200 do 600 ml/ha i jest zależne od rodzaju uprawy.

Jaki adiuwant zastosować do sklejania łuszczyn?

Spiner – jest to specjalistyczny adiuwant do oprysku, który ogranicza pękanie łuszczyn oraz porastanie ziarna w kłosach. Może być z powodzeniem stosowany w uprawach zbóż, rzepaku i roślin strączkowych. Należy go stosować, gdy większość łuszczyn i strąków straciła swój zielony kolor i zaczyna zżółknąć. W przypadku zbóż może być stosowany w fazie kłoszenie. Dawkowanie jest zależne od gatunku rośliny i wynosi od 0,3 – 1,0 l/ha.

Jaki adiuwant do glifosatu?

AS 500 – jest to produkt dedykowany typowo do stosowani a z herbicydami wrażliwymi na twardość wody – szczególnie z glifosatem. W swoim składzie zawiera sekwestranty, substancje antyznoszeniowe, przeciwpienne i powierzchniowoczynne oraz humektanty i bufory pH. Stosując adiuwant AS500 można zredukować dawki herbicydów o 30-50% oraz zwalczyć chwasty, na które potrzeba zastosować wyższe dawki preparatów. Ponadto AS 500 skraca o połowę czas, jaki jest potrzebny od wykonania zabiegu do wystąpienia opadów.

Adiuwanty do ochrony przed fitotoksycznością herbicydów?

Protector – wszechstronny adiuwant poprawiający skuteczność środków ochrony roślin oraz nawozów dolistnych. Jego zadaniem jest ochrona oprysku przed zmywaniem przez deszcz (około 6 dni), zmniejszenie ryzyka fitotoksyczności oraz ordzawiania owoców. Działa także na polepszenie właściwości cieczy roboczej poprzez ograniczenie pienienia czy zapobieganie zatykaniu się końcówek opryskiwacza. Poprzez zmniejszenie energii powierzchniowej cieczy, poprawia pokrycie liści, a także ogranicza znoszenie i wysychanie kropel wody. Dawkowanie wynosi 0,2-0,4l/ha .

Dodatkowo może być stosowany jako zabezpieczenie przed fitotoksycznością herbicydów np. w uprawie cebuli. Należy wtedy wykonać zabieg adiuwantem maksymalnie na 3 dni przed zabiegiem herbicydowym w dawce 0,6 l/ha.

Kondycjonery wody

Support pH – adiuwant zmieniający parametry jakościowe cieczy roboczej. Jego głównym zadaniem jest obniżenie pH cieczy oraz sekwestracja jonów wapnia i magnezu zawartych w twardej wodzie. Ponadto zawiera niejonowy środek powierzchniowo czynny, który zwiększa przyczepność i pobieranie substancji czynnych przez rośliny. Ułatwia również mieszalności i stabilność mieszanin zbiornikowych . Jest głownie predysponowany do używania z substancjami czynnymi, które działają najlepiej w niskim odczynie cieczy o nie wysokiej twardości.

Activ 5 – adiuwant poprawiający parametry jakościowe cieczy roboczej obniżając i ustalając docelowe pH cieczy roboczej, sekwestrując jony wapnia, homogenizując mieszaninę oraz zmniejszając energię powierzchniową cieczy. Ponadto poprawia zwilżenie roślin i rozprowadzenie cieczy. Posiada kolometryczny wskaźnik pH. Dawkowanie wynosi 0,1-0,25l /100 l w zależności od twardości wody.

ZitroS – jest to preparat do regulacji i stabilizacji pH w wodzie opryskowej. Skutecznie obniża i buforuje pH wody zwiększając skuteczność stosowanych środków ochrony roślin. Może być także stosowany do czyszczenia systemów nawadniających, w tym węży do fertygacji, a także do usuwania osadów wapiennych z liści. W przypadku redukcji pH wody opryskowej należy stosować 20 ml/100 l wody, w przypadku czyszczenia systemów nawadniających 100 ml/1 l wody potrzebnej do czyszczenia aparatury.

Proleaf Aqua – nowoczesny adiuwant, który poprawia właściwości cieczy: reguluje pH, zmniejsza napięcie powierzchniowe, ułatwia wchłanianie substancji czynnych, wspomaga absorpcję składników odżywczych. Dawkowanie wynosi 0,1 L/100 litrów cieczy roboczej