Przytulia czepna - jak zwalczyć ten chwast?

Spis treści:

Przytulia czepna to uciążliwy chwast jednoroczny, często zasiedlający pola zbóż i rzepaku. Jest poważną konkurencją dla roślin uprawnych, utrudnia zbiór mechaniczny, a oprócz tego powoduje zanieczyszczenie plonu. Sprawdź, jak wygląda przytulia czepna, jaka jest jej szkodliwość oraz kiedy i czym należy ją zwalczać.

Kluczowe cechy przytulii czepnej - wygląd i rozwój

Przytulia czepna (Galium aparine) jest gatunkiem jednorocznym o zróżnicowanej wysokości, zależnej od warunków. Osiąga od 30 do 150 cm wysokości.

Wytwarza łodygi kanciaste, leżące lub płożące, pokryte haczykowatymi włoskami. Dzięki nim łatwo pnie się po innych roślinach, a ponadto przyczepia się do ubrań bądź maszyn. Liście są równowąskie, zebrane po kilka w okółkach. Kwiaty są niepozorne, biało-zielonkawe.

Przytulia czepna wytwarza kuliste nasiona o średnicy 2-3,5 mm. Dojrzewają i osypują się od późnej wiosny do jesieni, zależnie od terminu wschodów. Są problematyczne, ponieważ trudno odseparować je kombajnem od nasion rzepaku i ziarniaków zbóż, zwłaszcza pszenicy. Jedna roślina wytwarza kilkaset nasion.

Jaka jest szkodliwość przytulii czepnej?

Przytulia czepna uchodzi za jeden z najgroźniejszych chwastów w uprawie zbóż, a także rzepaku. Wschodzi wczesną wiosną, a niekiedy jeszcze jesienią. Kiełkuje już przy ok. 2°C i znosi mrozy. Ma duże potrzeby pokarmowe, pobiera m.in. dużo azotu z gleby. Preferuje podłoża żyzne i umiarkowanie wilgotne.

Przytulia czepna - szkodliwość

Chwast szkodzi uprawom na wielu poziomach:

• Konkurencja o zasoby - silnie konkuruje o światło, wodę i składniki pokarmowe, tym samym wpływa na zmniejszenie wysokości plonu.
• Zagłuszanie roślin i wyleganie - wspina się po zbożach i rzepaku, nie tylko zagłuszając je i przyczyniając się do zawilgocenia łanu, lecz również powodując wyleganie.
• Utrudnienie zbiorów i zanieczyszczenie plonu - utrudnia zbiór mechaniczny, a w dodatku zanieczyszcza płody rolne. Silne zanieczyszczenie może obniżyć wartość handlową ziarna i nasion oraz utrudnić ich wykorzystanie w przetwórstwie.
• Pogorszenie jakości paszy - obecność dużej ilości przytulii w zebranym materiale może ograniczać jego przydatność paszową i wymagać dodatkowego oczyszczania.

Przytulia czepna - zwalczanie. Jak skutecznie pozbyć się chwastu?

W ograniczaniu szkodliwości chwastów, w tym przytulii czepnej, ważna jest profilaktyka. Należy korzystać z kwalifikowanego materiału siewnego, wolnego od domieszki nasion gatunków niepożądanych.

Populację chwastu ogranicza się również przez zabiegi agrotechniczne, np. bronowanie. Znaczenie mają odpowiednie normy wysiewu, czyli optymalne zagęszczenie roślin, oraz precyzyjne nawożenie. Przy dużym nasileniu zachwaszczenia konieczne może być również zwalczanie chemiczne przytulii czepnej.

Przytulia czepna - optymalne terminy zwalczania

Przytulię czepną zaleca się zwalczać w początkowej fazie rozwoju, kiedy jest najbardziej wrażliwa na substancje czynne znajdujące się w herbicydach.

Często pierwsze zabiegi ochronne wykonuje się jeszcze przedwschodowo. Wtedy zabieg wiosenny na młode chwasty traktuje się jako uzupełniający. Dokładny termin zależy od wybranego herbicydu, zapisów etykiety opracowanej przez producenta oraz warunków pogodowych.

Herbicydy nalistne aplikuje się przy bezdeszczowej pogodzie, z uwzględnieniem wymaganego czasu do wystąpienia pierwszych opadów, często wynoszącego 3-4 godziny. Z kolei herbicydy doglebowe w przypadku niektórych preparatów można zastosować przed umiarkowanymi opadami, unikając jednak ulewnego deszczu. Wilgotność podłoża ma istotne znaczenie dla ich równomiernego działania.

Jaki oprysk na przytulię?

Na rynku dostępnych jest wiele środków ochrony roślin, które zwalczają przytulię czepną. Dopasowuje się je m.in. do rodzaju uprawy i terminu stosowania. Dobrą skuteczność mogą wykazywać m.in. halauksyfen metylu (z grupy związków arylopikolinowych), fluroksypyr meptylu (pochodna kwasów pirydynokarboksylowych) oraz chlomazon (z grupy izoksazolidynonów).

W materiale źródłowym wskazano, że ekonomiczny próg szkodliwości dla przytulii czepnej wynosi średnio 0,5-2 rośliny na 1 m². Dokładną decyzję o zabiegu należy uzależnić od nasilenia zachwaszczenia, fazy rozwoju chwastu oraz uprawy.

Zwalczanie przytulii czepnej w zbożach ozimych i jarych

• Starane Forte (halauksyfen metylu, fluroksypyr meptylu) - to herbicyd nalistny o działaniu układowym. Stosuje się go wiosną od fazy 3 liści do końcowej fazy nabrzmiewania pochwy liściowej liścia flagowego. W materiale podano dawkę 0,25 l/ha dla zbóż jarych i 0,375 l/ha dla zbóż ozimych. Przed zastosowaniem należy potwierdzić dawkę i termin w aktualnej etykiecie środka.

Zwalczanie przytulii czepnej w rzepaku

• Clematis 480 EC (chlomazon) - to herbicyd doglebowy o działaniu selektywnym na chwasty jedno- i dwuliścienne. Stosuje się go bezpośrednio po siewie rzepaku, w fazie BBCH 00-08, maksymalnie do 5 dni po siewie. W materiale podano dawkę 0,2-0,25 l/ha. Przed zabiegiem należy sprawdzić aktualną etykietę preparatu, w tym zakres zwalczanych chwastów, dawkowanie i warunki stosowania.

FAQ - najważniejsze pytania o zwalczanie przytulii czepnej

Czy zabiegi agrotechniczne, takie jak bronowanie, są wystarczające do całkowitego usunięcia przytulii?

Nie, bronowanie mechaniczne ogranicza populację przytulii czepnej we wczesnych fazach rozwoju, ale nie eliminuje jej w 100%. Chwast ten potrafi regenerować się, a także kiełkować z głębszych warstw gleby.

Czy przytulia czepna uodparnia się na substancje czynne?

Tak, jej wrażliwość na środki ochrony roślin może zmaleć. Dlatego w strategii zwalczania stosuje się przemiennie środki o różnych mechanizmach działania, a także preparaty zawierające więcej niż jedną substancję czynną, jeśli mają odpowiednią rejestrację.

W jaki sposób odpowiednia norma wysiewu zbóż pomaga w ograniczaniu przytulii?

Zbyt rzadki siew zbóż pozostawia wolną przestrzeń, którą przytulia czepna szybko zagospodarowuje dzięki silnemu wigorowi początkowemu. Optymalne zagęszczenie roślin uprawnych powoduje szybkie zwarcie łanu.