7 najczęstszych chorób kukurydzy i jak je zwalczać?

Spis treści:

Przyczyny występowania chorób w uprawie kukurydzy

Uprawa kukurydzy w XXI wieku w Polsce bardzo mocno się rozpowszechniła. Wpływ na to miało kilka czynników:

• nieustanny rozwój genetyczny odmian i ich adaptacja do warunków panujących w Polsce,
• wysoki potencjał plonotwórczy,
• dość przystępne ceny za ziarno zapewniające w połączeniu z wysokimi plonami dobry zysk w porównaniu do innych upraw (częsta sytuacja na przestrzeni ostatnich 25 lat),
• duża ilość pozyskiwanej paszy objętościowej dla bydła,
• mała pracochłonność rolników oparta często na pracy firm usługodawczych wykonujących siew i zbiór kukurydzy.

Te czynniki sprawiły, że w ostatnich latach areał uprawy kukurydzy przekroczył 2 mln hektarów co jest bardzo pokaźnym rezultatem.

Niestety coraz większa powierzchnia uprawy kukurydzy, jej częstotliwość, siew w monokulturze oraz masa innych błędów agrotechnicznych spowodował, że ten gatunek uważany z początku za niewymagający ochrony fungicydowej jest coraz częściej porażany przez patogeny chorobotwórcze.

Jakie więc choroby stanowią realne zagrożenie dla uprawy kukurydzy w najbliższych czasach? Odpowiadamy!

Jakie choroby najczęściej występują w kukurydzy? [7 najbardziej szkodliwych]

W uprawie kukurydzy zauważono pojawienie się takich chorób jak:

1. Zgorzel siewek kukurydzy
2. Zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi
3. Głownia pyląca kukurydzy
4. Głownia guzowata kukurydzy
5. Drobna plamistość liści kukurydzy
6. Żółta plamistość liści kukurydzy
7. Fuzarioza kolb kukurydzy

Jakie choroby kukurydzy są najgroźniejsze

• Zgorzel siewek kukurydzy - jest to choroba grzybowa spowodowana grzybami Fusarium spp, Pythium spp. Objawami zgorzeli siewek są czarne plamki na ziarniakach, które po pewnym czasie pękają i zamierają. Uszkodzona siewka zamiera lub powoduje osłabienie rośliny i jej bardzo wolny wzrost początkowy. Efektem finalnym jest zmniejszenie obsady roślin na hektarze. Patogeny, powodujące zgorzel siewek kukurydzy zimują głównie w glebie, w resztkach pożniwnych oraz są przenoszone z zainfekowanym materiałem siewnym.
  
  
• Zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi - tak jak w przypadku zbóż najgroźniejszą chorobą jest zgorzel podstawy źdźbła tak w przypadku kukurydzy jest nią zgorzel podstawy łodygi. Jej źródłem infekcji są zarodniki znajdujące się w glebie oraz w resztkach pożniwnych, które później z łatwością są przenoszone z wiatrem i opadami deszczu. Choroba ta może być zapoczątkowana przez choroby podstawy siewek, które również są powodowane przez patogeny z rodzaju fusarium. Objawami są więdnące i zasychające od dołu do góry liście, które finalnie powodują obniżenie kondycji rośliny oraz gnicie tkanek wewnątrz łodygi.
  
  
• Głownia pyląca kukurydzy - jest wywołana przez grzyb Sphacelotheca reiliana. Choroba ta występuje głównie na polach, na których kukurydza jest uprawiana w monokulturze, resztki pożniwne były źle zagospodarowane lub zainfekowany został materiał siewny. Sphacelotheca reiliana poraża młode rośliny i rozwija się wewnątrz tkanek dając objawy widoczne dopiero w lipcu. Rośliny zainfekowane głownią pylącą są niższe oraz bladsze od zdrowych roślin. Wiechy porażonych roślin wyglądają na spalone lub zwęglone, dodatkowo choroba ta powoduje całkowite zniszczenie wytworzonego ziarna w kolbie.
  
  
• Głownia guzowata kukurydzy - jest spowodowana zarodnikami, które zimują w glebie i resztkach pożniwnych, a następnie są przenoszone z pomocą wiatru oraz deszczu po roślinach kukurydzy.
  

  

  Zainfekowaniu przez głownię guzowatą sprzyjają uszkodzenia spowodowane przez wciornastki czy omacnicę prosowiankę. Głownia w Polsce może występować w trzech generacjach przypadających odpowiednio na okres:
  
  
  • 4-7 liść kukurydzy - 1 generacja
  • czas kwitnienia - 2 generacja
  • dojrzałość mleczna ziarniaków - 3 generacja
    
    
  Najczęstszym widocznym objawem jest jasna i obfita narośl, która finalnie pęka i uwalnia zarodniki.
  Głownia guzowata powoduje obniżenie plonu oraz pogorszenie jego jakości.
  
  

Sprawdź nasz wpis -> Najlepsze odmiany kukurydzy na sezon 2026 <- KLIK.

Najczęstsze choroby liści kukurydzy

• Drobna plamistość liści kukurydzy - objawia się jasnymi plamami, które są otoczone brunatnym pierścieniem (obwódką). Narażone na infekcje są głównie liście, pochwy oraz liście okrywowe kolb. Choroba ta przybiera na sile w lata chłodniejsze ze zwiększoną sumą opadów. Powstałe plamy obniżają jakość przeprowadzanej fotosyntezy co obniża plon. Efektem niepożądanym jest także obniżenie jakości zebranej zielonki z przeznaczeniem na kiszonkę.
  
  
• Żółta plamistość liści kukurydzy - jest powodowana głównie przez zarodniki znajdujące się w resztkach pożniwnych. Głównym zjawiskiem roznoszącym zarodniki tej choroby jest wiatr. Rozwojowi tej choroby sprzyjają także uszkodzenia spowodowane przez szkodniki z aparatem kłująco - ssącym. Choroba szczególnie poraża plantacje kukurydzy, gdy jest ciepło i pada deszcz. Pierwsze objawy są widoczne na dolnych liściach, a następnie przemieszczają się ku górze. Mocno uszkodzone liście finalnie zasychają co powoduje osłabienie całej rośliny.

Najczęstsza choroba kolb kukurydzy

Fuzarioza kolb kukurydzy - druga najgroźniejsza choroba, która powoduje duże straty w uprawie kukurydzy. Poraża produkt finalny, którym jest ziarno kukurydzy. Jej zarodniki zimują głównie w resztkach pożniwnych znajdujących się w glebie, dlatego tak ważne jest odpowiednie rozdrobnienie resztek pożniwnych i ich wymieszanie, a najlepiej przykrycie glebą. Choroba jest widoczna dopiero w fazie mlecznej lub woskowej dojrzałości ziarna, gdzie można zauważyć na kolbach białe lub różowe zabarwienie grzybnią. Choroba ta powoduje zamieranie ziarniaków oraz słabsze wypełnienie kolby. Jest ona obecna w kolbach do samego zbioru powodując często wytwarzanie mikotoksyn, szkodliwych dla zdrowia ludzi oraz zwierząt .

Choroby grzybowe w kukurydzy i czym je zwalczać?

W pierwszej kolejności powinniśmy skupić się na zapobieganiu powstawania chorób grzybowych. Jeżeli środki zapobiegawcze się nie sprawdzają lub nie są wydajne powinniśmy zacząć używać środków chemicznych.

Płodozmian i zagospodarowanie resztek pożniwnych

Podstawą w ochronie kukurydzy przed patogenami powinien być płodozmian, w którym będzie zachowana przerwa w uprawie kukurydzy i innych roślin zbożowych. Kolejnym aspektem, na który należy zwrócić uwagę jest prawidłowe zagospodarowanie resztek pożniwnych. Tak jak zostało to napisane większość zarodników powodujących choroby znajduje się w glebie oraz w resztkach pożniwnych.

Bardzo złe konsekwencje przynosi nie uprawianie ściernisk kukurydzianych i pozostawianie ich, aż do wiosny w stanie, który pozostał po zbiorze. Jest to pożywka do namnażania zarodników. Słoma kukurydziana powinna być bardzo mocno rozdrobniona za pomocą mulczera, a następnie wymieszana z glebą co pozwala na jej szybki rozkład.

Wysokiej jakości materiał siewny i środki ochrony roślin

Zgorzeli siewek można zapobiegać wybierając materiał siewny zaprawiony odpowiednią zaprawą nasienną. Jeżeli natomiast zauważymy objawy choroby lub warunki, które mogą sprzyjać ich powstawaniu możemy zdecydować się na ochronę za pomocą środków ochrony roślin. W szczególności możemy chronić kolby oraz liście.

• Belanty - (mefentriflukonazol) - jest przeznaczony do ochrony kukurydzy przed żółtą plamistością liści oraz fuzariozą kolb.
  • Maksymalna /zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 1,25 l/ha
  • Termin stosowania: Środek należy zastosować zapobiegawczo lub z chwilą wystąpienia pierwszych objawów chorób, od początku fazy 1. kolanka do końca fazy kwitnienia: znamiona i szyjki słupków suche (obumarłe) (BBCH 31-69).
    
    Belanty można także używać w ochronie fungicydowej kukurydzy cukrowej.
    
    
• Tazer 250 SC - (azoksystrobina) - zapobiega powstawaniu żółtej plamistości liści oraz drobnej plamistości liści. Termin stosowania:
  • Środek stosować zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów chorób, od początku fazy 9 kolanek do końca fazy dojrzałości fizjologicznej ziarniaków, gdy widoczne punkty u podstawy ziarniaka zawierają około 60% suchej masy (BBCH 39 – 87).
  • Dawkowanie wynosi: 1,0 l/ha
    
    
• Propulse 250 SE - (fluopyram, protiokonazol) - ochrania kukurydzę przed żółtą i drobną plamistością liści.
  • Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego stosowania: 1,0 l/ha
  • Termin stosowania środka: Środek należy stosować zapobiegawczo lub po wystąpieniu pierwszych objawów choroby, od fazy początku wzrostu źdźbła do końca fazy kwitnienia (BBCH 30-69).